Mít không xuất khẩu được quay đầu bán lẻ: Thực trạng và giải pháp

Tình trạng mít xuất khẩu bị ùn ứ, phải quay đầu tiêu thụ nội địa với giá rẻ kỷ lục đang gây thiệt hại nặng nề cho doanh nghiệp, thương lái và nông dân. Dưới đây là tổng quan về nguyên nhân, thiệt hại và các giải pháp đang được triển khai.

1. Nguyên nhân chính

1.1. Ách tắc trong khâu kiểm nghiệm

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là hệ thống các phòng kiểm nghiệm (phòng test) tại Đồng Tháp, TP.HCM và Đồng Nai đã tạm dừng hoạt động hoặc không tiếp nhận mẫu để bảo trì. Hậu quả là:

• Hàng loạt xe container chở mít xuất khẩu không thể lấy mẫu kiểm nghiệm, không có giấy chứng nhận để thông quan

• Hiện chỉ còn một phòng kiểm nghiệm tại Hà Nội duy trì hoạt động nhưng năng lực tiếp nhận rất hạn chế

• Thương lái phản ánh: "Trong khoảng 10 xe gửi đi chỉ có 2 xe được lấy mẫu"

1.2. Siết chặt quy định xuất khẩu

Từ sau Tết Nguyên đán 2026, quy định xuất khẩu sang Trung Quốc được siết chặt:

• Tất cả các lô hàng đều bắt buộc phải có kết quả kiểm nghiệm mới được thông quan

• Xuất khẩu chủ yếu theo đường tiểu ngạch, phụ thuộc lớn vào các quy định kiểm soát từng thời điểm

1.3. Nguồn cung dồi dào vào mùa thu hoạch

• Mít đang vào mùa thu hoạch rộ tại các tỉnh miền Tây

• Nguồn cung trái cây mùa hè dồi dào làm tăng áp lực cạnh tranh trên thị trường nội địa

1.4. Chi phí logistics tăng cao

• Giá dầu tăng kéo theo chi phí vận chuyển đội lên rất nhiều

• Mỗi container nằm chờ lấy mẫu tốn khoảng 5 triệu đồng/ngày tiền nhiên liệu chạy lạnh, chi phí tài xế và chủ xe

• "Chỉ cần chờ 10 ngày là mất thêm 50 triệu đồng"

2. Thiệt hại

2.1. Giá mít lao dốc chưa từng có

Theo thương lái tại Cần Thơ, giá mít Thái tại vườn chỉ còn khoảng 2.000 đồng/kg, mức giá thấp chưa từng có trong nhiều năm qua. Ông Lê Thanh Triều, thương lái 10 năm kinh nghiệm, cho biết ngay cả thời điểm dịch bệnh khó khăn nhất, giá vẫn duy trì quanh mức 5.000 đồng/kg.

2.2. Thiệt hại của doanh nghiệp và thương lái

Mỗi xe container mít xuất khẩu có giá trị khoảng 300-600 triệu đồng. Cộng chi phí vận chuyển ra cửa khẩu khoảng 120 triệu đồng, tổng chi phí lên tới 420-720 triệu đồng/xe.

Khi buộc phải quay đầu bán nội địa:

• Mỗi xe chỉ tiêu thụ được khoảng 30-60 triệu đồng

• Trung bình mỗi xe lỗ từ 320-550 triệu đồng

Một doanh nghiệp tại Đồng Tháp đã có hơn 100 xe phải quay đầu, thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Một vựa thu mua tại Tiền Giang có hơn 20 container phải quay đầu, thiệt hại lên tới hàng chục tỷ đồng.

2.3. Nông dân lao đao

Với mức giá 2.000 đồng/kg, nhà vườn không đủ chi phí phân bón và công thu hoạch. Nhiều nông dân chọn cách "treo cây", không thu hoạch, hy vọng giá tăng, nhưng trái chín quá lâu sẽ hư hỏng, dẫn đến mất trắng.

Ông Bảy Nỏi, nông dân trồng mít ở Đồng Tháp, thắc mắc: "Những ngày qua giá mít rất thấp, cũng không thấy thương lái hỏi mua, mít đang chín rộ, không hiểu nguyên nhân gì".

3. Giải pháp và hướng xử lý

3.1. Chuyển hướng tiêu thụ nội địa

Trước tình trạng ùn ứ, các doanh nghiệp và thương lái buộc phải:

• Quay đầu xe, tiêu thụ tại các tỉnh miền Bắc, miền Trung hoặc quay ngược về miền Tây

• Bán tháo với giá rất thấp để thu hồi một phần vốn

• Tách múi chế biến đối với những lô hàng đã chín quá

3.2. Tận dụng mít dạt để chế biến - Mô hình hiệu quả tại Đồng Tháp

Tại tỉnh Đồng Tháp, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Mỹ Lợi A đã triển khai mô hình thu mua mít dạt (mít không đạt chuẩn xuất khẩu) để lột cơm cung cấp cho các cơ sở chế biến.

Hiệu quả đạt được:

• Đầu tư 2 kho lạnh với sức chứa khoảng 55 tấn để bảo quản

• Thu mua mít dạt với mức giá hợp lý, tránh lãng phí

• Tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương, nhất là phụ nữ và người lớn tuổi

• Nông dân không phải mang mít ra lề đường bán rẻ

Ông Nguyễn Văn Hòa, một nông dân trồng mít tại xã Mỹ Lợi, cho biết: "Từ khi có điểm thu mua lột cơm mít, vườn mít của gia đình tôi hầu như không còn trái nào bị bỏ phí. Nhà vườn yên tâm sản xuất, thu nhập cũng ổn định hơn".

3.3. Triển vọng xuất khẩu chính ngạch từ 1/6/2026

Ngày 27/11/2025, Việt Nam và Trung Quốc đã ký Nghị định thư xuất khẩu mít tươi sang Trung Quốc. Theo đó, từ ngày 1/6/2026, mít tươi Việt Nam sẽ được phép xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc.

Yêu cầu đối với xuất khẩu chính ngạch:

Ông Huỳnh Tấn Đạt - Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nhận định: "Việc mít tươi được phép xuất khẩu chính ngạch với quy mô lớn sang Trung Quốc cho thấy năng lực đáp ứng ngày càng tốt của nông sản Việt Nam trước các yêu cầu khắt khe về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc".

3.4. Dự báo thị trường

Theo anh Nguyễn Tân, thương lái mít kỳ cựu tại Cần Thơ: *"Khoảng 2-3 tuần sau khi hoàn thiện thủ tục và giao thông thông suốt trở lại, giá mít sẽ phục hồi"*.

Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VinaFruit) cho biết, tính đến hết tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt khoảng 7,8 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước, dự kiến cả năm 2025 sẽ vượt mốc 8,5 tỷ USD.

4. Bài học từ kế hoạch gia công đóng gói

Từ tình huống khẩn cấp của ngành mít, có thể rút ra một số bài học áp dụng cho kế hoạch gia công đóng gói khoai tây nhập khẩu đã đề cập trước đó:

Tóm lại, tình trạng mít quay đầu bán lẻ là hồi chuông cảnh báo về sự phụ thuộc quá lớn vào một thị trường và kênh xuất khẩu chưa chính thức. Việc chuyển hướng sang chế biến sâu (cơm mít, sấy khô, mứt) và chuẩn bị cho xuất khẩu chính ngạch từ tháng 6/2026 là những hướng đi tích cực để ổn định đầu ra cho nông dân trong dài hạn.

...........

Công ty cổ phần DoDo Global một trong những đơn vị chuyên về xuất nhập khẩu, phân phối và mua bán hành tây, tỏi , rau củ quả tại Việt Nam. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nông sản, đặc biệt là tỏi và hành tây, gừng, ớt, nông sản. DODO đã khẳng định vị thế của mình trên thị trường trong nước và quốc tế.
DODO chia sẻ những sản phẩm tốt nhất, giá cả tốt nhất và phục vụ tốt nhất tới khách hàng.
Hiện tại DODO đã có hơn 2 triệu người theo dõi DODO trên các mạng xã hội như:
Facebook, Youtube, Tiktok, Instagarm, Linhkedin... để tất cả mọi người để tìm kiếm DODO.
...........
DODO Global 股份公司在越南专业做进出口, 批发农产品.
DODO在农业市场上拥有强大的影响力，为国内外买家提供高质量的大蒜、洋葱、土豆、生姜、辣椒、胡萝卜、蔬菜和水果，确保价格竞争力强且来源可靠，并出口越南农产品。
我们在网站、Facebook、YouTube、Tiktok、Instagram、LinkedIn 等平台上拥有营销系统，
拥有超过 200 万粉丝。我们在网站, 电子商务 卖产品.

如果各位想发展在越南，可以和我们联系:
微信Wechat/ Whatsapp/ Line/ Viber/ Kakao talk: +84 931 829 221
Email: dodofoods.vn@gmail.com
...........
DODO Global Joint Stock Company is a reputable company specialising in importing, exporting, wholesale, and distributing in Vietnam. With a strong presence in the agricultural market, DODO supplies high-quality Vegetables (garlic, onions, potatoes, ginger, chilli, and carrots) and fruit for domestic and international buyers, ensuring competitive prices and reliable sourcing. and export Vietnam Agriculture.
DODO is committed to providing its customers with the best products, prices, and service.

You can now find DODO on social media platforms, including Facebook, YouTube, TikTok,
Instagram and LinkedIn, where we have a community of over 2 million followers.
...........
⭐️If you want to talk business? Contact for business/
如果各位想发展在越南，可以和我们联系:/ Liên hệ:
微信Wechat/ Whatsapp/ Line/ Viber/ Kakao talk: +84 0931 829 221
Email: dodofoods.vn@gmail.com

 
...........
⭐️Follow us on/ 关注我们/ Theo dõi chúng tôi:
Website:     https: https://dodofood.vn/
Tiktok :       https://www.tiktok.com/@dodoglobalfood
                   https://www.tiktok.com/@greenhousesg
YouTube:    https://www.youtube.com/@DodoGlobal
Instagram:  https://www.instagram.com/dodoglobalfood 
                   https://www.instagram.com/greenfarmforum
Facebook:  https://www.facebook.com/DoDoGlobalFood/
LinkedIn:    https://www.linkedin.com/company/dodo-food/ 
                   https://www.linkedin.com/company/green-farm-forum/